TRUDNOŚCI SZKOLNE, A FUNKCJONOWANIE DZIECKA. JAK POMÓC DZIECKU Z PROBLEMAMI EDUKACYJNYMI?

Grudzień 1, 2015 przez Brak komentarzy

Dzieci mające trudności szkolne nie mogą opanować umiejętności szkolnych (tj. czytanie, pisanie, matematyka itp.) na poziomie wymaganym na etapie nauczania, na którym w danym  momencie się znajdują.

Trudności te wynikają z deficytów w przebiegu procesów poznawczych zaangażowanych w opanowanie tych umiejętności (np. „usterki” w przetwarzaniu fonologicznym mogą być przyczyną trudności z pisaniem czy czytaniem, a zaburzenia przetwarzania wzrokowo-przestrzennego przyczyną trudności w matematyce itp.).

Pomoc jaka jest proponowana tym dzieciom to głównie: różne oddziaływania edukacyjne, treningi zdolności poznawczych, w szkołach prowadzone są zajęcia wyrównawcze czy też reedukacyjne.

Psychoterapia nie jest powszechnie uznawaną metodą w pomocy dzieciom z trudnościami w uczeniu się. Badania jednak potwierdzają, że dzieci, które mają trudności w uczeniu się mają także problemy w przystosowaniu się oraz inne problemy psychologiczne – powinno się wobec tych dzieci stosować psychoterapię.

Psychoterapia dzieci z trudnościami w uczeniu się:

– ma na celu wspieranie zdolności do uczenia się i przezwyciężania trudności,

– bywa łączona z treningami funkcji poznawczych,

– często odbywa się na terenie szkoły,

-nie zawsze prowadzi ją psycholog, a odpowiednio przeszkolony nauczyciel lub pedagog specjalny.

 

PROBLEMY PSYCHOLOGICZNE DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ

  1. Nieprawidłowości w rozwoju „ja”.

Dzieci z trudnościami w uczeniu się mają wyjątkowe doświadczenia, które budują reprezentacje ich własnego „ja”. Doświadczenia te pochodzą od nauczycieli, rodziców, kolegów – którzy czasami wykazują dezaprobatę oraz negatywnie oceniają dziecko. Dziecko często samo odczuwa poczucie niemożności oraz bezsilności. W efekcie dzieci mają często negatywny obraz siebie, niskie poczucie własnej wartości oraz niskie poczucie własnej skuteczności.

Wg Alberta Bandury poczucie własnej skuteczności ma spory wpływ na motywację do działania np. poczucie to wpływa na motywację do nauki, wysiłek jaki jest w naukę wkładany czy też na zdolność do pokonywania trudności.

Na poczucie własnej wartości dziecka wpływają informacje jakie ono otrzymuje od innych osób na temat siebie.

Takie założenia dają podstawy do działań psychoterapeutycznych.

  1. Problemy w relacjach społecznych.

Problemy te często występują u dzieci z trudnościami w uczeniu się. Problemy w przystosowaniu się społecznym np. mniejsza niż u innych liczba interakcji społecznych, większe odrzucenie przez rówieśników, niższy status wśród rówieśników.

Dzieci mające trudności w uczeniu się często są osamotnione, mają mało kolegów, nie są do końca akceptowane. Poczucie osamotnienia hamuje możliwość przezwyciężania trudności, gdyż pochodzące z kontaktów społecznych wsparcie jest czynnikiem wpływającym pozytywnie na radzenie sobie ze stresem. Pomoc terapeutyczna powinna także zajmować się udzielaniem wsparcia w zakresie umiejętności społecznych. Wskazana jest terapia grupowa, gdyż dziecko może doświadczyć przynależności do grupy oraz tego, co z tej przynależności wynika.

  1. Problemy emocjonalne.

Dzieci z trudnościami w uczeniu się odczuwają wiele emocji, szczególnie negatywnych – związanych z rywalizacją, odnoszeniem sukcesów i ponoszeniem porażek, byciem ocenianym. Często występuje obniżony nastrój oraz objawy depresji. Przez obniżenie nastroju dziecko jeszcze bardziej ma utrudnione pokonywanie trudności. Dziecko mniej się stara, jest mniej zaangażowane oraz mniej aktywne.

Oddziaływania psychoterapeutyczne powinny mieć na celu zwiększenie zdolności do przeżywania pozytywnych emocji w sytuacjach szkolnych.

Dzieci z trudnościami w uczeniu się mają problemy w rozpoznawaniu zjawisk za pomocą procesów poznawczych (to dzięki emocja dokonuje się początkowej oceny danej sytuacji), dlatego zadania szkolne, które są dla nich trudne powodują negatywne emocje związane z frustracją. Dziecko mające trudności w uczeniu się nawet nie próbuje rozwiązać zadania, ponieważ z powodów wstępnej analizy emocjonalnej powstaje napięcie hamujące zaangażowanie procesów poznawczych – dziecko radzi sobie z tym poprzez zaangażowanie się w aktywność niezwiązaną z lekcją.

Psychoterapeuta powinien zmienić u dziecka emocjonalne znaczenie jakie jest nadawane przez dziecko w sytuacji zadaniowej.

  1. Dysfunkcje samoregulacji.

Samoregulacja – zdolność psychiki człowieka do wpływania na siebie samą, co umożliwia modyfikowanie własnych stanów wewnętrznych i przebieg procesów psychicznych.

Samoregulacja pozwala człowiekowi dostosować się do warunków w jakich się on znajduje. Nauka szkolna wymaga zaangażowani procesów samoregulacji. Dziecko musi regulować swoje procesy poznawcze, wysiłek czy też stany emocjonalne. Nieprawidłowości w rozwoju samoregulacji mogą się więc objawiać w nieprawidłowym funkcjonowaniu emocjonalnym, poznawczym, a także w problemach z dostosowaniem się do społecznych reguł – co będzie wpływało na aktywność szkolną dziecka.

Szczególną rolę w procesach samoregulacji odgrywa uwaga. Uwaga jest tutaj rozumiana jako mechanizm selektywnego wzmacniania lub osłabiania informacji z wewnątrz lub z zewnątrz, tak aby przyniosło to korzyści dla realizowania zachowania ukierunkowanego na cel. Rozumiana tak uwaga jest ważna w realizacji zadań poznawczych, kontroli celowych zadań oraz regulacji emocji. Bardzo ważna w samokontroli i samoregulacji jest uwaga wykonawcza, ponieważ bierze ona udział w kontrolowaniu pobudzenia systemu poznawczego, który wpływa na to czy jednostka jest gotowa do wykonania zadań poznawczych. Ograniczona sprawność uwagi wykonawczej może wpływać na odwlekanie, przedłużanie wykonywanych zadań ze względu na trudności w mobilizowaniu energii. Wpływa też na trudności w wykonywaniu zadań wymagających płynnego i elastycznego wydobywania informacji z pamięci.

Pomoc psychologiczna dla dzieci z trudnościami w uczeniu się powinna uwzględniać oddziaływania edukacyjne oraz psychoterapeutyczne. Zajęcia wyrównawcze oraz reedukacyjne uwzględniają potrzebę wpływu na sferę emocjonalną-motywacyjną oraz samoocenę dziecka, ale są to bardzo ogólne zasady np. wprowadzenie atmosferę akceptacji.

 

Dorota Słomka

Tagi: , Nasze artykuły

Odpowiedz

(required)

(required)


Życzenia Świąteczne

Uwaga – Ożarów !

Punkt Poradni w Ożarowie Mazowieckim: w dniu 07.12.17 r. działa w godzinach 8.00 – 12.00 w dniu 08.12.2017r.  jest...

Grupa Wsparcia

        Serdecznie zapraszamy na świąteczne spotkanie grupy wsparcia dla pedagogów i psychologów szkolnych z rejonu działania Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej...

Psycholog i Logopeda na zastępstwo

Zespół  Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Błoniu poszukuje  logopedy  – miejsce zatrudnienia Poradnia w Błoniu wymiar czasu pracy –...

Grupy Wsparcia Pedagogów i Psychologów

  Zaproszenie  Dyrektor Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych Powiatu Warszawskiego Zachodniego oraz pracownicy Poradni w Dziekanowie Leśnym zapraszają na drugie w...