ADAPTACJA DO PRZEDSZKOLA

Wakacje zbliżają się wielkimi krokami, a tuż po nich nastąpi to, na co wielu rodziców czeka z ciekawością, ale również z obawą- trzylatki pójdą do przedszkola. I chociaż stresu z tym związanego zarówno po stronie dziecka jak i rodzica nie da się całkowicie wyeliminować, można zrobić wiele, aby te pierwsze dni i tygodnie były jak najłatwiejsze. Możemy sprawić, by nasza pociecha polubiła przedszkole, chodziła do niego chętnie i z radością. Tak samo jak gotowość do podjęcia nauki w szkole, ważna jest gotowość do bycia przedszkolakiem. Tę gotowość trzeba pomóc dziecku osiągnąć. Oto kilka wskazówek jak przygotować dziecko do przedszkola:

1. Zadbajmy o rutynę dnia codziennego. Niech malec będzie przyzwyczajony do wstawania i kładzenia się spać o tej samej porze, do regularnych posiłków, do stałego czasu poświęconego każdego dnia na wypoczynek, zabawę w domu i na podwórku. Tak przygotowane dziecko nie będzie zaskoczone, że w przedszkolu codziennie jest ta sama kolejność zdarzeń. Będzie wiedziało, że trzeba jeść, bawić się i spać wtedy, kiedy jest na to wyznaczona pora, a nie wtedy, kiedy ono ma na to ochotę. Dzięki temu unikniemy dodatkowej frustracji dziecka nie przyzwyczajonego do podporządkowywania się określonym porom dnia i rytuałom.

2. Uczmy dziecko samodzielności. Niech nasz trzylatek będzie już samodzielny w czynnościach takich jak ubieranie się (w tym celu dawajmy dzieciom ubrania, które łatwo włożyć- np. buty na rzepy), jedzenie, korzystanie z toalety, mycie rąk, sprzątanie po sobie. Wykorzystujmy naturalną potrzebę, którą ma każdy mały człowiek do bycia samodzielnym, do uczenia się nowych umiejętności i ćwiczenia ich. Ilekroć słyszymy od naszej pociechy „chcę sam, nie pomagaj mi”- pozwalajmy jej spróbować czegoś na własną rękę i pomagajmy, a nie wyręczajmy, gdy coś jest jeszcze dla niej za trudne. Dziecko, któremu pozwala się na samodzielność ma wyższe poczucie własnej wartości i jest bardziej pewne siebie, bo wie, jak wielu rzeczy potrafi dokonać oraz zdobywa cenne doświadczenie w pokonywaniu trudów i przeciwności. Pozwalając na samodzielność, rodzic okazuje dziecku swoje zaufanie i wiarę w jego możliwości. Samodzielny trzylatek będzie czuł się lepiej w przedszkolu jeśli nie będzie zdany tylko na pomoc innych osób. Nie będzie musiał o wszystko prosić pani i czekać, aż prośba zostanie spełniona. W większym stopniu zadba o siebie.

3. Rozmawiajmy z dzieckiem o przedszkolu. Pokażmy mu budynek i chodźmy drogą, którą będzie przemierzało już od września. Uczestniczmy z trzylatkiem w zajęciach adaptacyjnych. Nie idealizujmy przedszkola, nie przekazujmy dziecku błędnych informacji o tym, że tam będzie zawsze fajnie, wszyscy będą cały czas radośni, będzie tylko zabawa i nie będzie działo się nic trudnego. Tłumaczmy maluchowi, że na początku pewnie będzie trochę tęsknić, ale pozna wiele dzieci, z którymi będzie się bawić i nauczy się wielu ciekawych rzeczy. Przygotujmy też naszą pociechę na to, że w przedszkolu nie robi się tylko tego, na co ma się ochotę, że trzeba słuchać pani i robić to, o co poprosi, że trzeba będzie sprzątać po sobie zabawki i jeść to, co jest podane. Jeśli dziecko będzie wyrażało obawy, lęki- nie bagatelizujmy ich i nie wyśmiewajmy. Okażmy mu, że rozumiemy jego obawy i że ma do nich prawo. Odpowiadajmy szczerze na jego pytania. Zapewniajmy je jednocześnie o naszej miłości, okazujmy czułość i przywiązanie. Nigdy nie straszmy przedszkolem! Czasem rodzice w bezsilności mówią do dziecka, które nie słucha poleceń, nie chce jeść, nie chce sprzątać itp: „Poczekaj aż pójdziesz do przedszkola, już tam cię nauczą, że tak nie wolno robić!”. W ten sposób pogłębiają lęk dziecka przed nieznanym i przyczyniają się do budowania niechęci wobec przedszkola. Dlatego uważajmy na to, co komunikujemy naszym dzieciom, bo słowa niewiele znaczące dla dorosłego mogą bardzo wiele znaczyć dla dziecka i mieć duży wpływ na jego późniejsze myślenie.

4. Określajmy czas, w którym odbierzemy dziecko z przedszkola. To jest bardzo ważne zwłaszcza w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu uczęszczania do przedszkola. Mówmy dziecku jak najdokładniej, kiedy po nie przyjdziemy. Oczywiście nie chodzi tu o godzinę, bo dziecko nie zna się na zegarku, ale o porę dnia wyznaczoną rutynowymi czynnościami. Np. „Przyjdę po ciebie po obiedzie. Najpierw będzie śniadanie, potem będziecie się bawić i wyjdziecie na dwór. Potem będzie obiad. Po obiedzie przyjdę po ciebie”. Dzięki temu trzylatek będzie miał większe poczucie bezpieczeństwa związane z przewidywalnością zdarzeń.

5. Pozwólmy dziecku przebywać z innymi dorosłymi. Zawieźmy je do dziadka, pozwólmy mu zostać z ciocią lub zaufaną opiekunką. Dzięki temu damy dziecku doświadczenie rozstania z rodzicem, a także doświadczenie, że rodzic zawsze po nie wraca i nie opuszcza go na zawsze.

Chociaż tak jak wspomniałam na początku, nie da się całkowicie wyeliminować stresów związanych z rozpoczęciem edukacji przedszkolnej, rodzice mogą zdziałać wiele, by przygotować swoją pociechę na ten moment. Pamiętajmy przede wszystkim, aby w tych pierwszych tygodniach szczególnie okazywać dzieciom miłość, czułość, wyrozumiałość. Aby ich słuchać i pozwalać wyrażać także trudne uczucia takie jak smutek, złość, tęsknota. Dzięki temu pozwolimy naszym trzylatkom stać się otwartymi, radosnymi, ciekawymi świata przedszkolakami.

psycholog Justyna Belniak